La tierra de Ana, de J. Gaarder

  O xoves pasado, día 13 de Novembro, alumnos de 3º e 4º de ESO e de 1º de BAC xuntámonos, na nosa primeira reunión do club de lectura, para falar sobre o libro La Tierra de Ana de Jostein Gaarner.

  O libro repercutiu en cada alumno dun xeito distinto. Algúns notárono aburrido e interpretaron que a protagonista, Ana, era moi rara por terlle medo ao quentamento global. Pola contra algúns opinaron: "Hai que ter medo do quentamento global", xa que é un problema que nos afecta a todos. Tamén debatemos sobre unha das rarezas que se presentan neste libro, e é que hai un personaxe (referido sempre como "o rapaz árabe" ou "o mozo árabe") que aparece bastantes veces na novela e que aínda así non ten nome. Un de nós opinou que o árabe pode ser unha representación dos estranxeiros e que non recibe un nome posto que designa a unha colectividade, aos desherdados, aqueles cuxa voz non se escoita normalmente. Unha opinión que é aceptada pola maioría.

  A opinión á que máis ou menos chegamos é que o libro representa un intento de concienciar ao mundo da problemática do quentamento global. Aínda que fala tanto deste tema que chega a aborrecer. Por outra banda, tamén chegamos á conclusión de que a obsesión de Ana, a protagonista, por este suceso é comprensible, aínda que é unha obsesión demasiado grande.

  En definitiva, non nos gustou este libro. Non polo tema a tratar, que todos concluímos que era do máis interesante e preocupante, senón pola maneira de narralo. O libro estaba cheo de argumentacións científicas, ás veces repetitivas. Consecuentemente, no canto de implicarnos a nós como lectores na temática tratada logrou todo o contrario: alonxámonos do tema, non nos vimos implicados nel.

  Porén, todos estivemos de acordo en que a sensibilización respecto a depredación do ser humano sobre o medio era moi necesaria, nós mesmos sentímonos concernidos por el! Por iso, deixámosvos este enlace sobre o tema.
Por Miguel Burgo, 1º BAC

El señor Pip, de Ll. Jones

“La historia del señor Watts resultó tan cautivadora como Grandes esperanzas lo había sido para nosotros, los niños. Esta vez toda la aldea escuchó asombrada, sentados junto a la pequeña fogata en una isla casi olvidada, donde sucedían los acontecimientos más inenarrables sin despertar la cólera del mundo exterior ni una sola vez” 

Un hombre blanco, el señor Watts- acaba perdido por diferentes circunstancias en una isla-Bouganville- habitada por negros. En el transcurrir de la historia que la narradora -Matilda,una niña de unos 12 años- nos hace llegar, conocemos que este hombre se convierte en un maestro un tanto particular, pues a través de una única lectura –Grandes esperanzas de Ch. Dickens- que les hace en clase, consigue que ese grupo de chicos se evadan de esa realidad tan cruel que les está tocando vivir: una guerra civil real en la que se enfrentaron dos bandos y que asoló su isla. 

   La novela se convierte así en un ejercicio de metaliteratura en el que el autor enfrenta dos mundos bien distintos: el representado por la madre de Matilda, una mujer aferrada a las creencias que la lectura de la Biblia le transmite- y el representado por Pip/Watts, el de la imaginación, -“ Todos hemos perdido nuestras pertenencias (…) pero estas pérdidas, por graves que puedan parecernos, nos recuerdan aquellos que nadie pueda quitarnos: nuestra mente y nuestra imaginación”, el de la ficción al que se agarra Matilda pues, al final, conseguirá subir a la lancha, huir y comenzar otra vida relativamente feliz en la que repite el modelo de maestra aprendido con Watts: “Aprendí que cada profesor tenía un as en la manga. Pedía mi nueva clase que guardara silencio durante diez minutos- ¿su Hora de leer? Solo eso” 

No obstante, no ha sido una lectura que haya encandilado a todo el grupo: unas manifestaron que las 200 primeras páginas tenían un ritmo muy lento y que, de repente, los acontecimientos reales y efectivos se agolpaban en las últimas 50 páginas. Otras opinaron que no habían conectado con ninguno de los personajes o que, incluso, tenían la sensación de que a la novela le faltaba o le fallaba algo que no fueron capaces de explicar. A pesar de ello, sí que hubo pasajes que despertaron su admiración o emoción.

 En definitiva, una novela triste y dura en la que con la que podremos explicar y valorar la fuerza y el poder de la literatura en tiempos de crisis.

También hay una versión cinematográfica:

Cine e Literatura: A lingua das bolboretas, de Manuel Rivas

 


Coa lectura dun dos contos máis famosos de Manuel Rivas comezou unha nova andaina neste club de lectura. Este curso imos intentar compaxinar dúas artes, a literatura e máis o cine: dúas linguaxes, dous códigos, dúas formas de facer arte.
Os alumnos de 3º C levaron a cabo unha pequena investigación nunhas  sesións previas á lectura para entender o contexto socio-histórico dunha obra de ficción que reflicte e transcende un momento definitivo da nosa historia: que é unha república, como se organizaba a sociedade do ano 36, cales eran os costumes, cal era o panorama político do momento... Tamén leron outros contos de Que me queres amor? para situar e entender a historia cinematográfica e valorar axeitadamente a narrativa do autor.
Unha vez proxectado o film analizaron o tratamento que Cuerda, o director, fixo do conto.
Toda unha experiencia que esperamos repetir cunha segunda obra.
Emoción, tenrura, rabia, inxustiza, tristeza,comprensión foron os termos que os rapaces elexiron para definir a relación entre o neno Moncho e o seu mestre Don Gregorio.

Nova convocatoria

O corazón de Xúpiter, de L. Costas

O corazón de Xúpiter de Ledicia Costas é o último libro que abordamos no club de lectura dos maiores e tamén o que suscitou un debate máis vivo sobre os temas nel tratados. Para os rapaces foi moi fácil identificarse cos personaxes, ao fin e ao cabo forman parte do mesmo microcosmos que eles: o da adolescencia.

Discutiron sobre as razóns de Isla, a protagonista, para confiar nunha persoa como Xúpiter ao que coñece só dun chat. As nenas pensaban que fora un pouco parva, pois “todo o mundo sabe que non te podes fiar de ninguén en Internet”; eles tamén chatean con descoñecidos, pero sen identificarse nin dar pistas de quen son (ou iso din). Tamén discutiron das razóns de Carballo para acosar á protagonista. “Si, deses tamén hai moitos nos institutos”, as rapazas recoñecían ter recibido improperios machistas dalgún rapaz !!!!. Admiraron os personaxes de Anxo e Mar, sobre todo esta última, valente para defender a súa homosexualidade, e tamén para dicir sempre o que pensa.

Poren, recoñeceron que no seu entorno había moitas máis Islas (elas mesmas se consideraban así) que Mar(es) (destas, máis ben pouquiñas), e que “A adolescencia é moi difícil”, concluíron.

O encanto da pedra cha, de Pere Tobaruela e Daniel Xove

Difícil elección a desta obra en banda deseñada para os benxamíns de As Estantigas, en primeiro lugar porque a idea xurde dun poema de Rosalía – e xa sabemos o que ocorre coa poesía, que ninguén a entende porque nos falta cultura lectora e nos sobran pantallas coas que alelarnos- e  segundo, porque a rapazada tamén ten problemas coa linguaxe visual.

            Non podía ser menos no noso Centro: o álbum ilustrado, pese a presentar unha historia chea de misterio e fantasía, resulta un tanto espesa e impenetrable, o que conduce aos cativos á desorientación. Porén, tras unha lectura detallada, acabaron identificando a mensaxe que contiña no seu interior: o mundo real está cheo de perigos e incitacións para os adolescentes. Non foi ata entón que ese encanto do título se lles amosou claro e diáfano, forzándoos a buscar unha solución asequible a todos: evitar as posibilidades de risco na medida do posible e compartir os medos cos demais.

            En canto ao aspecto formal tamén fixo falta unha introducción minuciosa para poder descubrir no texto e nas imaxes todos os detalles que a eles se lles escapan, empezando polas lendas de mouros e tesouros agochados nos versos rosalianos, e rematando pola importancia que no cómic teñen a forma das viñetas e bocadillos, os iconos, a xestualidade, a secuenciación, os encuadres e a cor.  E resultou curioso que fose esta última á que eles deron maior importancia, pois nesta obra a cor é un elemento fundamental da narración, cáseque unha personaxe máis.

            Así naceu a idea de elaborar unha teoría completa sobre o uso das distintas tonalidades por parte do ilustrador do álbum e o seu significado ao longo da historia. Eis o noso traballo:

Publish at Calameo or read more publications.

A illa de todas as illas, de X. Docampo

Que sexa precisamente o epílogo o único que nos gustou do libro é mostra dabondo de que a historia , que prometía moito, non gustara. A novela é unha homenaxe aos libros de aventuras que ocorreron en illas. Por ela desfilan referencias literarias coñecidas por todas nós: A illa do tesouro, O señor das moscas, Robinson Crusoe, … que é o único que a fai interesante.

Mais semella faltarlle un plan: fáltalle acción ,as persoaxes e as situacións son pouco verosímiles- eses país que desaparecen e deixan a unha nenade catro anos en mans duns menores- . En fin, que o único que se salva como personaxe é a néboa e as ilustracións, porque o demais resultounos soso e aburrido. Se a idea , en principio, prometía , o resultado final defraudounos a nós, coñecedoras desas lecturas. Que opinará a rapazada? Animaralles este libro a ler eses clásicos?

Juegos inocentes juegos, de Ricardo Gómez

Non lles gustou! E iso que, aparentemente, o libro proposto para o club de lectura dos maiores, Juegos inocentes juegos de Ricardo Gómez, tiña todas as papeletas para chegar aos rapaces.

A narración preséntanos a un adolescente reflexivo, tímido, normal, Sebastian (si, sen til no a), que asumiu demasiadas responsabilidades dende os 9 anos trala morte da súa irmá e o posterior divorcio dos seus pais. O rapaz gaña diñeiro, á vez que se divirte, probando xogos para unha empresa americana. Pero o que el non sabe, e o lector si, é que os xogos non son tan inocentes como o protagonista pensara, pois cada vez que proba un arma ou pilota un drone, cada vez que mata a alguén no seu ordenador estáo a matar na realidade. Con eses dous elementos xoga o autor: coa realidade cotiá de Sebastian e co resultado das súas accións.

Seica foi esta dualidade narrativa a que non calou nos alumnos/as, máis acostumados a formas de narrar, simples e lineais polo que a lectura resultoulles “pesada” e, as veces, “difícil de seguir”.

Sendo o obxectivo do club que os alumnos amen a lectura, pero que tamén coñezan outras formas de narrar, consideramos que debemos persistir nesta liña. Que entendan que, para se achegar a lectura, non sempre o camiño será doado, que haberán de salvar moitos escollos. Porque un libro é, ao fin e a o cabo, ¡a vida mesma!