Roteiro monfortino

Coma todos os anos, o Equipo de Biblioteca organizou unha viaxe para todos os participantes nos clubs de lectura- cerca do 60% do alumnado do centro- como premio ao seu compromiso coa lectura en común. O destino deste curso foi Monforte e a Ribeira Sacra.

A mañá tivo un comezo literario. Enfronte do Colexio dos Escolapios está a  estatua que o Concello de Monforte dedicou a Manuel María que viviu nesta vila unha boa parte da súa vida. Aquí leron os rapaces algúns dos seus poemas:

O POEMA

"Un poema é un ser vivo que anda,

respira, soña, chora, salouca

ama, berra, cintila e escurece,

cala, aborrece a mentira,

sinte odio e tenrura, desángrase,

fala de intimidade a intimidade

coas cousas e coa xente, suxire

mundos posíbeis e imposíbeis,

súa, cansa, sofre sede e fame,

adoece, agoniza.

E nunca morre."

Como non podía ser doutra maneira, tamén homenaxearon a outra figura literaria moi vinculada a esta vila, o poeta Lois Pereiro. Na súa casa natal, diante dunha placa conmemorativa, fixemos a lectura dunha pequena escolma dos seus poemas.

REVISANDO OS DANOS

A man dereita á dereita do corpo,

a man esquerda á esquerda.

En plenas facultades,

teño a cabeza no centro do mundo

e voulle cambiando os argumentos

ós meus soños escasos e prudentes.

         Nadal, 94

Rematado este roteiro literario, partimos cara a Belesar para subir no catamarán que nos mostraría a fermosísima paisaxe da Ribeira Sacra. Todos quedamos sorprendidos ao ver eses socalcos que tanto dificultan a recollida da uva e comprendemos porque lle chaman a esta actividade, “agricultura heroica”. Preciosa viaxe polo Miño onde o alumnado desfrutou dunha experiencia magnífica e sorprendente.

De volta a Monforte, e despois de comer os nosos bocatas e corretear polas súas rúas, puxemos ruta ao Museo do Ferrocarril, onde tiñamos concertada unha visita guiada que nos permitiu subir a un vagón de tren e facer unha cativa viaxe coma as de antes, chifrido do maquinista incluído. Moito nos gustou a todo o grupo esta parada nunha viaxe que chegaba ao seu fin.

Completo o día e completo un curso máis cheo de lecturas compartidas. Para o vindeiro marcaremos unha nova ruta.

FELICES VACACIÓNS E BOAS LECTURAS¡

Marineda City

   Como broche final deste Club de Lectura 2017-2018 decidimos ir visitar a cidade de A Coruña. Por unha parte, pareceunos interesante que o alumnado coñecese a Real Academia da Lingua Galega (por fin unha foto no móbil do sitio de onde sae o diccionario da RAG, ese co que nos dan a lata sempre os profes…) e de paso visitar a Casa-Museo de Emilia Pardo Bazán no pazo familiar que comparte sede coa Academia.

   Por tratarse dunha doble cita coa cultura, a visita subdividiuse en dúas etapas, unha charla sobre a historia da institución e un percorrido pola decimonónica morada da Pardo Bazán. Na primeira os alumnos recibiron información axeitada ás súas idades e apreciaron a colección de obxectos varios doados polos membros da Academia (os cabelos de Rosalía de Castro leváronse a palma). Pero na segunda, quen o ía pensar: que descubrimento, señoras e señores!! que ansia de sabiduría!! Eses ollos abertos de par en par, ese codazo intercostal entre risas varias ante a pregunta clave da visita á casa de Emilia Pardo Bazán: coñecedes Marineda city, verdade? Pois claro - prontos a respostar- cómo non ían coñecer eles, o noso alumnado adolescente, esa Meca do consumismo total, o máis cercano ao ceo que os seus pobres espirítos foran quen de imaxinar. Case lles pareceu mal a pregunta. Pero, ao final, coa intervención do guía iso deu un bon rédito : Marineda era como lle llamaba a afamada escritora á cidade de A Coruña nos seus relatos. Agora xa tiñan unha nova visión pardobazaniana. E iso que as coordinadoras xa lles faláramos da importancia da súa figura nas letras hispanas, de que foi unha muller avanzada á súa época, feminista, a primeira corresponsal no estranxeiro e a primeira catedrática nunha universidade española. Pero cegados ante tanto fasto e ostentación, o noso empeño foi como loitar contra muíños de vento.

Agora ben, fixemos moito máis na Coruña: visitamos o Castelo de San Antón - nunca antes viran os alumnos unha fortificación-, co seu Museo Arqueolóxico, comimos no parque da Torre de Hércules, subimos ao faro romano máis antigo do mundo, o único que se conserva en activo, e descubrimos que o gran Picasso viviu en Coruña entre 1891 e 1895. Seguimos as súas pegadas visitando a Casa-Museo, onde se conservan os materiais cos que pintaba, as estancias e as reproduccións dos seus cadros e os do seu pai. Por último, xogamos no piso superior ás adiviñas (cos cadros do xenial pintor, claro) e as risas xuvenís mesturáronse co exotismo e a fantasía na ruta dos edificios modernistas do ensanche coruñés, que puxeron un rutilante broche á nosa estadía na capital herculina.

Lendo entre liñas

     Os Clubs de Lectura do Xoán Montes volvimos saír tralas pegadas dos escritores e escritoras que nos fan crer na ansia de imaxinar e de ir máis aló das nosas posibilidades.

     Este ano tocou matemáticas, un campo agochado, case que secreto para a mayoría dos lectores cativos. E non é que non haxa libros, é que hai medo -ou respeto- por aquilo que se di de que as mates son difíciles ou aburridas. Pois nada máis lonxe da realidade, a literatura xuvenil sobre temas matemáticos ou sobre as persoas que as cultivaron, son amenas e, ás veces, trepidantes. Só hai que probar. 

    E con ese fin puxémonos en marcha. Primeiro, coñecer a alguna figura senlleira: apostamos polo matemático e gran astrónomo Ramón Mª Aller, visitamos a súa casa en Lalín, sorprendímonos co seu despacho e alucinamos co seu observatorio astronómico, o primeiro de Galicia, no que realizou sorprendentes descubrimentos.

     A media mañá visitamos o Concello de Lalín, situado nun edificio senlleiro, moi moderno, que acadou varios premios de arquitectura. Os propios autores da obra remárcano como unha estrutura aberta, case un campo matemático cheo de curvas, porque as distintas construccións son redondas, a imitación dos nosos antigos castros. Alí se atopa tamén o Centro de Interpretación Castrodeza, un espazo que pon en valor a cultura castrexa, as formas de vida dos nosos antepasados e as lendas tradicionais. Esta visita resultoulles moi atractiva aos rapaces porque se achegaron ao pasado guiados por pantallas interactivas e salas de son e proxeccións múltiples que chamaron a súa atención. 

A mediodía fomos a procura dun espazo verde para comer, e que menos que percorrer parte do famoso paseo fluvial de Lalín, onde atopamos frescor e acougo. 

      Pola tarde, fixemos dúas visitas moi interesantes, unha á Casa do Patrón, un museo etnográfico con trece salas de exposición distribuídas por tres edificios, onde se poden ver os antigos hábitos de vida dos nosos ancestros, oficios esquecidos, unha taberna, un forno o una forxa tradicional con todos os utensilios, ferramentas e enseres, tamén unha escola. O alumnado retrocedeu no tempo máis de cen anos e descubriron un mundo no que para conseguir algo, tiñas que facelo ti mesmo.

      E o derradeiro periplo levounos a un sitio fascinante, o Pazo de Liñares, unha construcción restaurada do século XVII, casa natal do aviador Joaquín Loriga, que dende 2.014, baixo o nome de Espazo Liñares, funciona como un contenedor cultural multidisciplinar no ámbito galego. O pazo alberga o Museo Galego da Marioneta, con pezas incribles dos cinco continentes que levantaron a admiración dos cativos. O edificio en si é digno dunha visita, cos seus amplos salóns e a enorme lareira, pero a información que contén, tanto da restauración como da figura do gran aviador Loriga, convírteno nunha parada fundamental en calquera visita á comarca do Deza.

      Quixemos ler entre liñas, si, as liñas do ceo e do tempo, os contornos da terra e as parábolas do pobo, o simbolismo das curvas e a maxestuosidade das rectas. O deseño da vida, vaia.

Viaxe literaria a Celanova

A finais do mes de maio, como colofón e recompensa polo esforzo, o alumnado do Club de lectura e dúas profesoras do IES Xoán Montes realizamos unha viaxe literaria a Celanova, onde puidemos visitar a casa do poeta Curros Enríquez, o Mosteiro de San Salvador, co oratorio visigodo de San Miguel, e a biblioteca do actual IES, antigo scriptorium do mosteiro. Pola tarde realizamos un roteiro literario recitando poemas dos principais poetas de Celanova e dirixímonos ao pobo de Vilanova dos Infantes, aldea natal do escritor Xosé Luís Méndez Ferrín. A experiencia foi moi satisfactoria e a resposta dos rapaces mellor da esperada, mesmo gran parte deles agradecéronnos ao día seguinte a oportunidade que lles déramos. Esperamos poder repetir esta actividade nos próximos anos.

Roteiro literario on PhotoPeach

Roteiro Fiz Vergara

Como o prometido é débeda, este ano fomos facer o roteiro literario sobre a figura de Fiz Vergara Vilariño que non puidemos facer o ano pasado. O día 18 de xuño, despois do recreo, saímos nun bus camiño do val de Lóuzara, 15 alumnas e tres profes. Poemas do autor e trece intervencións escultóricas de artistas lucenses son a guía deste orixinal sendeiro . Este roteiro inaugurouse fai uns poucos anos e desde entón é visitado por diversos clubs de lectura e tamén por asociacións culturais. Natureza, arte e poesía danse cita nuns quilómetros de gran beleza. Despois de resolver os problemas da data, axeitada para todas e como colofón o traballo feito durante o ano, imos coñecer de primeira man a obra de Fiz Vergara. Fixo un día estupendo e disfrutamos dese “museo único o aire libre”. Ler a obra de Fiz na súa paixase, na súa casa, no seu río, na súa cova, enche o espírito dunha poesía e dunha emoción difíciles de trasmitir e comunicar. Non é doado atopar palabras para describir o silencio, a quietude da natureza, o ruído da fervenza ou o discorrer do río. As intervencións escultóricas están perfectamente integradas no conxunto natural, cada unha acompañada dun poema emblemático dese punto do camiño. Para todas foi un gran descobremento, especialmente para as alumnas, que nunca imaxinaron a fusión da arte, a natureza e a poesía, nin a enorme beleza do val de Lóuzara, unha xeografía descoñecida totalmente para elas.