Vémonos aló enriba, de Pierre Lemaitre

 

A historia que nos conta Nos vemos allá arriba, de Pierre Lemaitre, nos últimos días da 1ª Guerra Mundia, no ano 1918, nas trincheiras do bando francés. Alí aparecen os tres personaxes que protagonizan a novela: Albert Maillard e Édouard Péricourt, dous soldados que apenas se coñecen entre si pero cuxas vidas quedarán unidas para sempre, e Henri D'Aulnay-Pradelle, un aristócrata vido a menos, un tipo narcisista e sen escrúpulos que busca a gloria militar a toda costa, este ordena unha absurda ofensiva que culminará con Maillard e Péricourt gravemente feridos, con mutilacións e graves problemas psicolóxicos. 

A novela ten tintes traxicómicos, mentres nos conta o duro enfrontamento destes protagonistas, como ocorreu con tódolos combatentes tralo fin da Gran Guerra, coa dura realidade dunha sociedade que os condena á miseria e ao esquecemento. 

O autor narra maxistralmente como inician a súa vinganza, todo elo tinxido, no fondo, dunha profunda crise antibélica.

Por suposto, a novela gustounos moito, tanto polos apuntes cómicos como por ese alegato contra a guerra, que hoxe máis que nunca é necesario.

Por Beatriz  (4º ESO)

14, de Jean Échenoz

 Despedímonos do Club de Lectura por este ano, falando do libro 14, escrito por Jean Echenoz .

Este é un libro histórico que relata a Primeira Guerra Mundial, dende o punto de vista de cinco amigos. O libro amosa moi ben cómo os franceses esperaban rematar a guerra nunhas semanas, coma calquera outra guerra, e como despois atopáronse metidos en trincheiras, escavadas no chan, rodeados por ratas, afundidos na lama, e no medio dun campo de batalla cheo de gases nocivos, bombardeados polo inimigo. As baixas foron máis das esperadas e o romanticismo inicial da guerra desapareceu como os milleiros de combatentes. 

A primeira parte do libro ten un ritmo lento debido a moitas descripcións, polo que o libro non pode gustar a todos os públicos; pero, na segunda parte as descripcións son claras en concisas, e a narración moito máis áxil.

 Por Saúl (3º ESO)

Rula busca su lugar, Inseparables e Juul

Nesta reunión do Club de Lectura “enfrontámonos” a tres álbumes ilustrados: Inseparables e Rula busca su lugar, ambos con ilustracións de María Girón e texto de Mar Pavon. E, o terceiro libro foi Juul, escrito por Gregie de Maeyer, e con ilustracións de Koen Vanmechelen.

 Ao principio non entendíamos o porqué de ter que ler “libros infantís”, nós que xa vamos nos últimos niveis do instituto, porén, pronto nos demos conta da capacidade das imaxes para transmitir a narración, e sobre todo, até que punto a escaseza de texto non restaba nin un átomo de forza á historia. 

 Os tres álbumes ilustrados falan de aceptación. A nós mesmos, así vemos como Juul non é quen de cumplir as expectativas dos demais, e a visión que nos dá o autor deste feito terá un final dramático. En Inseparables, Clara, a protagonista, todo o contrario que Juul, dá unha lección de adaptación ás propias limitacións, fainos partícipes da súa felicidade. Pola súa banda, Rula consegue, coa forza das imaxes, dar a visión dos inmigrantes sobre unha nova cultura e de como son recibidos nos países aos que acoden buscando unha vida mellor, así como de aquelo que abandonaron e deixaron atrás.

 Juul, un libro aparentemente infantil que sen embargo é capaz de reflictir tan duramente o tema do bullying, tan presente na adolescencia e os centros escolares. 

Os tres álbumes suscitaron fondos debates, sobre eses temas, sobre como nos ven os demais, como xulgamos aos diferentes, o difícil que é encaixar. Sobre todo pareceunos moi duro o de
 Sara, 4º ESO

Inseparables, de M. Pavón e M. Girón

 Saltar obstáculos, facer carreiras, bailar, xogar? Cun par de zapatos pódese facer de todo, pero cun só?

   Cando empezamos a ler, pensamos que esta era a historia dun zapato azul que, desde sempre, compartira as súas aventuras co seu compañeiro, outro zapato igual que el.

   Clara é feliz cos zapatos, pero un día uno deles estrágase e os dous son tirados ao lixo. 

Non sabemos en que sitio ocorre nin tampouco cando. Pero o que si sabemos é que estabamos equivocados: en realidade esta non é a historia duns zapatos, senón a historia dos nenos e nenas do mundo. 

(Imaxe que amosa diferentes zapatos sen parella)

   Dá igual o lugar e os problemas que teñamos: os nenos son nenos. Dá igual que che chames Rita ou Clara, que vivas nun país en paz ou que a túa vida cambiase por culpa da guerra. Todos queren bailar e saltar , e aínda que sexa con axuda dunha muleta, sempre é posible volver sorrir. 

   Hai moito branco nas follas do libro para que vexamos ben as caras das nenas. Hai frases curtas e puntos suspensivos para que nos paremos a pensar. E aínda que sufrimos un pouco lendo este libro, ao final comprendemos que:

        - Sempre atoparás nalgún lugar un novo compañeiro para vivir o que che toque vivir, pero non o descubrirás se non confías en ti mesmo/a. 

       - Hai cousas que nin unha guerra pode destruír. Por difíciles que sexan as circunstancias, os nenos sempre atopan motivos para sorrir.

Club de lectura inclusiva

Zenobia ou o reflexo do ocaso dunha ilusión

            Estivemos lendo Zenobia, ese magnífico cómic de Morten Dürr, no Club de Lectura de 1º da ESO. E limos como se nós tamén afogásemos, perdidos como estábamos nun mar de sufrimento sen táboa de salvación: os nenos baixaban a cabeza, algúns sabían algo, outros vivíranno en primeira persoa, eles ou seus pais. Aos máis ninguén lles contara a verdade.

O occidente rico mira sen ver, pensa sen reflexionar, cre que o sabe todo… ou xa non quere saber máis (ai, que horror, quitádeme iso de aí, sempre están co mesmo). E así pasamos a xornada, cambiando de canal a cada paso, como o avestruz que agocha a cabeza debaixo da terra.

El secreto del fuego, de H. Mankel

Bueno, empezamos un curso novo con novas e moi interesantes lecturas. Desta volta comezamos a ler o libro do autor sueco Henning Mankel, moi coñecido polas súas novelas protagonizadas polo inspector Kurt Wallander, El secreto del fuego, unha obra de superación das máis fermosas que leramos.

 Nesta obra nárrasenos a vida dunha moza dun poboado moi pobre de Mozambique chamada Sofía, que, por desgraza, ve a súa vida truncada ao pisar unha mina antipersona, pero, aínda con todo na súa contra, consegue saír cara diante. É pois, no fondo, unha denuncia das duras condicións de moitos nenos afectados polas consecuencias das guerras en África.

 O que fai esta novela tan sumamente adictiva, que fai que te metas na pel de Sofía e chegues a imaxinar como se sinte, é que este libro está baseado en feitos reais, pois o autor confirma que coñece a Sofía e que por medio desta novela quere contar a súa historia. 

 A todos conmoveunos por suposto Sofía, pero tamén algúns dos personaxes que axudaron á nosa protagonista ao longo da súa historia. 

 Para que aprendas máis do problema que sofreu a nosa protagonista, Sofía, aquí tes un documental no que se explica brevemente a situación derivada do uso de minas antipersonais en diferentes países do mundo, entre eles Mozambique.

 Por Abraham, 1º BAC

Cuando pasé al otro lado del muro, de WILLIAM SUTCLIFFE

Hoxe reunímonos para falar dun libro que nos impactou, Cuando pasé al otro lado del muro, de William Stucliffe: O título chamounos, en xeral, a atención, pensabamos que ía de pantasmas, o mundo paranormal…, pero non, o tema é moito máis serio e actual. 

 No libro, o protagonista, Joshua, vive en Amarias, unha cidade que a maioría de nós enseguida relacionamos co Oriente Próximo, e fala dun muro, físico e mental. Físico, porque separa aos teóricos civilizados, dos supostos violentos que viven ao outro lado; pero, é sobre todo un muro mental, porque separa dúas civilizacións que no canto de tentar entenderse loitan entre si, nun círculo sen fin de represión-violencia-represión. 

 Joshua, que non é feliz coa súa situación familiar, entra dun xeito fortuíto en contacto co o outro lado, e, con curiosidade e unha certa dose de inxenuidade, decide tentar entender a Leila e a súa familia, aqueles cuxa vida, moi dura, desenvólvese no outro mundo. Nesa postura de tolerancia, diferénciase claramente da súa nai, representación daqueles que negan a realidade (“non hai más cego que aquel que non quere ver”), e por suposto do seu padrastro (representación do odio sen sentido). 

 O que máis nos chamou a atención foi ver a evolución de Joshua, este pasa desa postura de comprensión a unha de compromiso, coidando o horto da familia de Leila, levándolles comida, e finalmente tentando axudarlles, ata tal punto que cambiará a súa vida para sempre. Pero, como di o protagonista: “Intenté ayudar y fracasé, pero puedo intentarlo otra vez, y puedo seguir intentándolo y, si vuelvo a fracasar, puedo intentarlo una vez más”.

 Os rapaces de 2º da ESO fixeron na materia de Cidadanía un traballo sobre os muros, porque, por desgraza, multiplícanse non só fóra de Europa senón dentro dela. Se queres afondar no tema só tes que premer aquí

El Rey Matías I, de JANUSZ KORCZAK

Este ano no club de lectura de lectura hai xente coñecida que repite un ano máis , pero tamén hai caras novas, e o primeiro libro que nos tocou ler chámase El Rey Matías I, escrito por Janusz Korczak, escritor de Varsovia que morreu en agosto de 1942 nun campo de exterminio nazi. Korczak, que foi médico e pedagogo, ademais de escritor, publicista e activista social, non quixo abandonar aos pequenos xudeus que estaban ao seu cargo no orfanato en Varsovia. Segundo contan algunhas versións, cando abandonaron o gueto camiño de Treblinka, os nenos marchaban en filas suxeitando a bandeira do Rei Matías I.

 No libro, Matías, é nomeado rei trala morte do seu pai. É todavía moi pequeno, non sabe case ler nin escribir, e está dominado tanto polos adultos como polo peso das tradicións. Vemos como o seu personaxe evoluciona, e transmítenos perfectamente a dificultade de ser rei, a soidade, “(...) Iba a ser rey, pero acababa de perder a su padre y ya no tenía a nadie en este mundo (...)”, as traicións, a complexidade da vida cortesá…

 O libro gustoulle á maioría, pese a que algúns non entendían como un neno podía ir á guerra, pero, si valoraron positivamente que tentara gobernar para os nenos, pero é os adolescentes?, cremos que se esqueceron deles. De calquera xeito, é un libro estupendo que recomendaríamos a calquera sen lugar a dúbidas, no que podes aprender a dificultade de ser rei,” (...) No lo entiendes Félix, ni siquiera nosotros los reyes podemos hacer siempre lo que nos gusta. (...)”, a falta de liberdade de Matías, que nin sequera podía ter amigos nin xogar cando e con quen quixese, e, sobre todo, da amargura e a soidade do poder, porque ao final repudiado por case todos, ve como perde aquelo polo que loitara.

 Por  Pablo, 4º ESO

Juegos inocentes juegos, de Ricardo Gómez

Non lles gustou! E iso que, aparentemente, o libro proposto para o club de lectura dos maiores, Juegos inocentes juegos de Ricardo Gómez, tiña todas as papeletas para chegar aos rapaces.

A narración preséntanos a un adolescente reflexivo, tímido, normal, Sebastian (si, sen til no a), que asumiu demasiadas responsabilidades dende os 9 anos trala morte da súa irmá e o posterior divorcio dos seus pais. O rapaz gaña diñeiro, á vez que se divirte, probando xogos para unha empresa americana. Pero o que el non sabe, e o lector si, é que os xogos non son tan inocentes como o protagonista pensara, pois cada vez que proba un arma ou pilota un drone, cada vez que mata a alguén no seu ordenador estáo a matar na realidade. Con eses dous elementos xoga o autor: coa realidade cotiá de Sebastian e co resultado das súas accións.

Seica foi esta dualidade narrativa a que non calou nos alumnos/as, máis acostumados a formas de narrar, simples e lineais polo que a lectura resultoulles “pesada” e, as veces, “difícil de seguir”.

Sendo o obxectivo do club que os alumnos amen a lectura, pero que tamén coñezan outras formas de narrar, consideramos que debemos persistir nesta liña. Que entendan que, para se achegar a lectura, non sempre o camiño será doado, que haberán de salvar moitos escollos. Porque un libro é, ao fin e a o cabo, ¡a vida mesma!

Una forma de vida, de A. Nothomb

Si en la anterior reunión habíamos comentado dos lecturas antibelicistas, este no lo es menos, pero desde una perspectiva diferente. En este caso, la autora y narradora inicia una relación epistolar con un soldado en la guerra de Irak, Melvin Mapple, que dice haber leído todas sus novelas. A lo largo de sus páginas el lector va conociendo los entresijos de esta relación y a este hombre que decide engordar como forma de rebeldía contra el ejército. Pero la situación se va complicando tanto que al final la historia da un vuelco sorprendente. Luego te asaltan las dudas, ¿será real esta historia? Porque lo que sí sabemos es que hay autores que se cartean con sus lectores. ¿Qué busca la autora? ¿Hablar de sí misma o, simplemente, convertirse en un personaje de su propia obra? Este punto es lo que a algunas no les ha acabado de convencer y que ha levantado serias críticas.

 En fin, una historia que trata de la falta de comunicación, de la soledad, del oficio de escritor, todo ello con grandes dosis de ironía.

Mendel, el de los libros de St. Zweig y La historia de Erika, de R. Vander Zee/ R. Innocenti

Las lecturas de este mes ,  Mendel, el de los libros y La historia de Erika, tienen en común el tema de la guerra desde dos ópticas distintas.

 En la primera de ellas, el narrador  recuerda , 20 años después,  a Mendel,  un librero de viejo, inmigrante judíoruso,  que  se pasaba los días sentado en la misma silla de la misma cafetería en Viena. 

Estaba tan abstraído con sus libros que ignoraba lo que ocurría alrededor, posiblemente porque no le interesa, porque no le aporta nada. Y, sin embargo, este hecho no le salva se ser hecho prisionero y acabar en un campo de concentración por una falsa acusación.

 La otra óptica es la de los recuerdos de una niña que se salva del holocausto  por un tremendo acto de amor de su madre. Pero ambas lecturas sí que tienen en común una misma intención: son dos  libros antibelicistas y humanistas.

En la sesión de hoy hubo unanimidad de criterios respecto al álbum ilustrado, cuyas ilustraciones ganan con mucho al contenido; pero Mendel  suscitó discrepancias, pues a alguna el personaje le pareció poco verosímil, demasiado aséptico,  y porque  el libro no había satisfecho sus expectativas.

Si tenéis ganas de más:

 

El libro de los relatos perdidos de Bambert, de J. Reindhardt

A proposta de xaneiro para o Club de lectura dos pequeniños das Estantigas foi El libro de los relatos perdidos  de Jung Reindhardt, unha obra que foi acollida, de xeito inesperado, con disparidade de criterios.
            Pese a todo, o debate da reunión centrouse na evidencia de que o verdadeiramente interesante deste libro non era tanto a forma e o contido dos relatos senón a intención do autor á hora de escollelos.
            En xeral, todas as alumnas déronse conta de  que o fío condutor que une os contos non é outro máis que a denuncia contra a soidade e a marxinación, encarnadas ambas realidades na figura dese escritor culto
            Un mundo para a reflexión o do desventurado Bambert, sorte que un raio de esperanza vén ao noso encontro dende a tenda situada na planta baixa

, pero contrahecho, que escribe sobre un mundo no que a violencia e a inxustiza social son o pan noso de cada día. Relatos como o ubicado en Saraievo ou o dos nenos xudeus dos campos de concentración non deixan lugar á dúbida: o desasosiego apodérase de nós ante imaxes  mil veces divulgadas e sempre aterradoras.

El libro de los relatos perdidos de Bambert, de R. Jung

La cena, de H. Koch y Seis hombres, de D. Mckee

Hay un acuerdo tácito entre todos los componentes de este club: no comentar el libro hasta el día en que está fijada la reunión. Pero hay libros que a medida que los vas leyendo- unas de un tirón y otras de forma más pausada- , sientes la necesidad imperiosa de hablar de él con tus compañeros cuando te los cruzas por el pasillo, cuando te encuentras en la sala de profes, cuando marchas para casa o cuando te estás tomando un café. Pero no podemos hablar: solo nos miramos y con ello, tratamos de corroborar lo que el otro puede estar pensando y sientes que tienes que compartir ya tus pensamientos. Y este ha sido uno de ellos, porque es de los que da mucho, pero que mucho que hablar, como así fue. Una de las componentes ya había comentado mi fijación con los títulos de los libros que les oba proponiendo. Hacía unos meses que habíamos leído Mejillones para cenar y ahora La cena. Obviamente, la risa fue unánime, porque la verdad es que ya solo nos faltaba el postre. Pero si nos había inquietado el primero, el segundo no lo fue menos. Dos hermanos con sus respectivas esposas se reúnen para cenar y, a través de los que va contando uno de ellos, el profesor, vamos conociendo sus vidas acomodadas, burguesas, a sus hijos adolescentes y, como no, el motivo de aquella reunión: el asesinato de una indigente en el cajero de un banco, perpetrado por sus vástagos. Y, de repente, como lectores nos encontramos con un dilema: ¿qué habría hecho yo en ese caso? ¿qué moral estamos enseñando a nuestros hijos? Es una historia estremecedora, violenta, cruel, en la que el narrador hace una crítica brutal de esta sociedad en la que nos ha tocado vivir y en la que nadie se salva. En resumen, un libro que hay que leer porque es altamente recomendable. Y hablando de crueldad y de violencia, también comentamos el álbum ilustrado Seis hombres, quizá porque de una manera sencilla, con unas ilustraciones minimalistas en blanco y negro, en él se nos cuenta como la humanidad a lo largo de los siglos no ha sabido , o no ha querido, aprender de su pasado, de su historia, porque en él se nos explica el origen de las guerras y aquí se dan cita el miedo, la avaricia, el deseo de medrar a costa del otro sin importar las consecuencias de nuestros actos y de nuestras decisiones. En conclusión, un libro perfecto para leer a los niños y a los no tan niños.