Nova convocatoria

Astérix, Obélix e a Cultura Clásica

Facer unha incursión polo mundo romano antigo pode estar ao noso alcance cun pequeno xesto: ti levántaste, deixas o móbil a un lado, colles un cómic de Astérix e poste a ler. Nada de leccións tediosas nin aburridos apuntes, só un deixarte arrastrar por esa marcha -as historias de Ásterix teñen sempre unha estrutura de viaxe– e polo talento de dous grandes xenios da banda deseñada.

Humor e cultura a partes iguais, porque os protagonistas destas historietas percorren o imperio romano tal como era nos primeiros séculos da nosa era , amosándonos no seu periplo vías terrestres e marítimas, cidades romanizadas e poboados prerromanos, domus e ínsulas, tabernas e mercados, arte e civilización.

Vale, tamén hai chascarrillos e pequenas incongruencias, pero son guiños ao mundo moderno –licencia humorística- , sobre todo para buscar os típicos tópicos nos que todos cremos recoñecer aos demais pobos, pero que rexeitamos en nós mesmos.

Porén, no fondo, as historias creadas por Gosciny e Uderzzo son moito máis que aventuras, cultura e humor, que non é pouco. Gran parte do seu mérito reside tamén nos valores que transmite: liberdade, orgullo, compañeirismo, esforzo, afán de superación, busca da verdade… en definitiva, un cóctel difícil de superar se estamos a falar de literatura infantil e xuvenil.

 Por outra banda, dende o punto de vista didáctico, os Astérix son unha mina. Por iso, a rigurosidade dos autores á hora de ambientar as aventuras levounos a propoñer un xogo de aprendizaxe: os alumnos de 4º da ESO na materia de Cultura Clásica elaboraron un trivial con preguntas sobre os personaxes dos Astérix e os entornos nos que se desenvolven as accións do cómic, buscando referencias sobre todo ao mundo romano. Ao alumnado agradoulle aprender distraéndose, espero que a todos vos pareza igual de divertido.

 Se queredes xogar a este trivial podedes facelo desde aquí:

Preme na imaxe para xogar

As zapatillas rotas, de X. Quiroga

É esta a quinta novela publicada por Quiroga, despois dalgunhas delicias narrativas como Era por setembro ou Atuado na braña. Toda a súa produción literaria comparte marcos narrativos ou preocupacións existenciais que logran conmover ao lector, ben por proximidade paisaxística, ben por experiencias vitais, ben por reflexións sobre a vida cotiá. 

Nesta obra publicada no 2014 e que recibiu o Premio da Crítica, trata moi diversos temas configurados ao redor da historia dun ancián e un home de mediana idade. A súa breve andaina, desenvolta nun marco temporal de poucos días, acolle, sen embargo, a historia dunha vida ou mellor de varias vidas, as dos seus protagonistas. O tempo interno ensancha ata os duros tempos da guerra civil e a posguerra. Unha historia presente e pasada, que desenvolta na zona da Ribeira Sacra, envolve unha peripecia vital onde o amor aboca os seus protagonistas a unha historia repetida, como se o fatum se apoderara de eles. Nesta obra o amor faise “maxia”.

 Moitas críticas, implícitas e, ás veces moi explícitas, aparecen recollidas nas súas páxinas. Destaca especialmente a que se fai aos medios de comunicación que terxiversan a realidade e buscan o máis morboso da situación, sempre co interese de acaparar a noticia. Pero tampouco libran a igrexa, os políticos, o trato á terceira idade, a crise, as axudas á dependencia… 

Dende o punto de vista formal,o léxico está moi coidado e mostra unha perfecta adecuación entre os personaxes e a súa forma de falar, son os diálogos unha maneira máis de caracterizalos. Destaca a tenrura coa que son tratadas Lola e Mirian, a anciá e a asistenta social. 

Estupenda novela para gozar este verán¡

O meu pesadel favorito, de María Solar

Ata o noso último empeño 

é só un soño dentro dun soño.

 E. A. Poe 

Que curioso iso de comezar o primeiro trimestre con Prohibido ler a Lewis Carroll e rematar o terceiro con O meu pesadelo favorito. Unha casualidade, e con todo un descubremento, porque as dúas historias da Alicia de Carroll e o relato de María Solar están enmarcados no mundo dos soños, algo que a rapazada percibiu sen ningunha dificultade, dando pé aos pertinentes comentarios.

 A imaxinación constrúe o mundo onírico e tamén forma o urdido da literatura, ambos están íntimamente enlazados…e polo tanto ás veces mestúranse. Quen non coñece O soño dunha noite de verán ou Rip van Winkle? Como imos pasar por alto que O extraño caso de Dr. Jekyll e Mr. Hyde de Stevenson ou o Frankenstein de Mary Shelley son produto de sendos pesadelos dos seus creadores? Un exercicio recurrente nas clases de literatura son os relatos dos soños. O alumnado lánzase con fervor á descripción dos anhelos e os temores forxados no maxín en noites insondables. Pero hai que ler para escribir, e qué mellor que os contos tradicionais.
Esperando que os disfrutedes, deixo aquí os enlaces para que poidades mergullarvos en dous contos oníricos antigos, o primeiro, “ Los dos que soñaron”, extraído de As Mil e Unha Noites e o segundo, “ El sueño infinito de Pao Yu”, de O soño do Aposento Vermello do escritor chino Tsao Hsue-Kin. Verdad que este último vos recorda a O meu pesadelo favorito por aquilo do soño dentro do soño, dentro do soño, dentro do soño..?

Biblioteca con xardín

Seguindo a recomendación de Cicerón -“se tes unha biblioteca con xardín, telo todo”-, o Club de Lectura do IES Xoán Montes decidiu o martes 24 visitar Mondoñedo e Foz á procura de libros, arte e botánica. 

 Na primeira parada coñeceron a biblioteca do Seminario de Mondoñedo, cunha colección de incunables que para si a quixeran moitos arquivos urbanos. Despois Catedral e Cemiterio Vello, onde se rendeu cumprido homenaxe con versos e memoria aos ilustres xenios mindonienses que alí repousan.

 Pola tarde Castro de Fazouro, pena de tempo, porque o espectáculo é dos que non se esquecen: xa se sabe, non hai praias como as da Mariña lucense. 

A seguir, unha inmersión nun verxel de natureza e arte. O Espazo Caritel, a catro quilómetros de Foz, é moito máis que o taller e a sala de exposición das obras de Caxigueiro. Sen merma de categoría, o seu vasto xardín de centos de especies catalogadas revélase como un lugar de aprendizaxe e solaz, e como un bazar –polo exótico- onde o creador atopa inspiración e materiais para as súas obras. 

 Para finalizar, unha visita á catedral máis antiga da Península Ibérica, San Martiño de Mondoñedo, coas súas pinturas románicas, a súa historia e as figuras escatolóxicas que fixeron as delicias do alumnado. Non se pode pedir máis.

La lección de August, de R. J. Palacio

Aquí estamos, criando fillos e educando a rapazada nun mundo onde o pensamento está acotado por normas e gustos que críamos persoais, e que descubrimos máis tarde que cedo que responden a cánones, estereotipos e modas. Como te saias da norma, como teñas a menor eiva, serás a diana sobre a que os demais dispararán os seus dardos velenosos. Non importa saber quen es, senón que podes chegar a ter e como te ven os demais.

 O libro de R.J. Palacio intenta retirar ese flequillo do que fala o protagonista, que non só serve para que non o vexan, senón tamén para tapar as cousas que non quere ver. Tampouco nosotros queremos ver, mellor que aparten a todas esas persoas cun síndrome que só afecta ao seu físico, que non se mesturen cos demais. Está claro que a súa soa presenza nos incomoda. Non vaia ser que falemos con eles e descubramos a unha persoa intelixente ou graciosa…ou normal. Como afirma o protagonista “os meus pais tampouco me ven como alguén normal. Para eles son alguén extraordinario”. 

La lección de August impresionou aos lectores do Club, fíxolles pensar e sentir. Como adolescntes que son, recoñeceron que o aspecto físico é moi importante para eles e sentiron empatía co protagonista. Con todo, pareceulles pouco profundo - despois din por aí que a xente nova é moi superficial -, seguramente porque non hai un seguimento reflexivo da enfermidade, ou por esa familia demasiado amable, comprensiva e cariñosa. Eles intuían, e con razón, moitos máis problemas aínda na vida real.

En fin, o libro tráenos moitas reminiscencias de obras que non debemos deixar de recomendar, como O fantasma da ópera de Leroux, Frankenstein de Mary Shelley, O home invisible de H.G. Wells; tamén películas como O home elefante ou A parada dos monstros (ambas con personaxes reais), ou as máis recentes Videodrome, A mosca, Darkman, ou O cabaleiro escuro, que tratan sobre a desfiguración do ser humano.

El tesoro de Barracuda, de Llanos Campos

Que pasa cando o verdadeiro tesouro non refulxe nin tintinea? Cando, a pesares de que ninguén lle daría valor por si mesmo, con todo, só o feito de conseguilo, abriría portas e conlevaría seguridade e poder?

 A un fato de piratas, evidentemente, nunca se lles pasaría pola cabeza, porque os piratas, queridos lectores, non saben ler. E se os da nosa historia queren aprender, será únicamente para atopar pistas nun libro que os levará ata un tesouro codiciado. Se non, para que quererían saber ler, se son uns desalmados, uns ladróns e asesinos despiadados, sen familia, sen fogar, sen amigos nin patria? 

 Pois mesmo iso tamén depende de como o mires, dado que no libro de Llanos Campos non podemos deixar de querer a eses corsarios que rompen cos estereotipos; porque neste relato hai amizade e amparo, respeto e reconciliación, honor e bravura.

 Moito nos rimos coas idas e vidas dos piratas en busca de fortuna, cos seus receos e desafíos, co descubrimento do libro que volteará o seu mundo, porque non só coñecerán a maxia de saber ler - (a escena do primeiro letreiro que len na cidade é antolóxica, cando o capitán di: “¡es una posada! ¡Antes no estaba aquí, pero ahora es una po-sa-da” ) - senón tamén o valor do esforzo, a solidariedade e o traballo en equipo (aínda que sexa desternillante ver a adultos facendo cola e pelexando por ser os primeiros en aprender).

 Ah, os libros dentro dos libros! velaquí outra historia con dúas historias, unha que se narra e se vai desfiando no tempo real, e outra oculta nun libro que pode conducir aos protagonistas ata o tesouro, un misterio tan preto deles e tan lonxe á vez…ata que as letras deixan de ser un enigma para todos. Algo máxico, único, indescriptible, esa entrada a un novo mundo que estaba vedado para ti. Eles rían e choraban, non é de extrañar. 

 Gustounos moito este libro de piratas inmerso nun mundo sempre atractivo para os nosos pequenos lectores por estar cheo de aventuras e paisaxes exóticas. Ademais, O tesouro de Barracuda tamén é un relato de iniciación como A illa do tesouro de Stevenson, no que un neno se fai maior nun mundo hostil rodeado de perigos. Por iso non dubidamos asimesmo en recomendar a lectura do clásico aos membros do noso club de lectura.

E aquí vai unha entrevista coa autora na que se fala deste libro

Toda la verdad que hay en mí, Julie Berrie

Toda la verdad que hay en mí es un libro escrito por la autora Julie Berrie autora de otros libros como The passion of Dolssa. Esta autora creció en el oeste de Nueva York como la más pequeña de siete hermanos. 

En este libro conocemos a Judith una joven que desaparece junto con una amiga suya. Años después Judith regresa al pequeño pueblo mutilada y con muchas sospechas encima suya además de ser ignorada por aquellos que fueron su familia y sus amigos. 

Judith a pesar de todo es incapaz de olvidar el amor que siente por Lucas, un joven del pueblo al que siempre ha querido en secreto y al que va dirigido este libro en forma de cartas. Judith nos ha hecho sentir diferentes emociones a lo largo de su historia como pueden ser tristeza, alegría, rabia... 

Es una historia donde hemos podido ver como diferentes mujeres podían ser manipuladas y sumisas pero también se ve como las propias mujeres podían llegar a ser machistas a la hora de actuar en diferentes casos. A día de hoy aun podemos ver como la situación referente a la mujer no ha cambiado mucho ya sea por la educación que se les da como con los medios de comunicación que cada día se utilizan mas, está en nuestras manos que los fallos que se han ido realizando en el día a día no se vuelvan a repetir. 

Por Melanie, 4º ESO