Descubrimos con agrado que o libro de Marilar Aleixandre, como tantas lecturas recomendables, recordábanos un dos moitos xogos nos que segues as pistas ata que atopas o que estabas buscando. Neste caso, o fío de Ariadna son versos engarzados con habilidade que, aínda que non queiras, lévante a descubrir a rebeldía que todos levamos dentro e que pugna por saír.
Se te sentes estrañ@ e desubicad@, como un polbo nun garaxe, se non atopas o teu sitio no mundo, tes que sentar e ler nesta obra que ese mesmo polbo inspirou a poetas e artistas, por iso non se sinte un monstro; e que hai ovellas que soñan son ser de cores e ter rancio abolengo, pero atopan a súa felicidade axudando aos demais.
Rebeldía e ledicia, non hai nada mellor para acabar co demo negro.
Pero traballo e pracer poder ir unidos, así que nos puxemos a versificar. Aproveitando que a autora tamén nos lanza unha mensaxe en forma de haiku dobre, cada membro deste club de lectura elaborou un pensamento poético silabeando os sentimentos no formato xaponés 5-7-5.
Andaba maquinando qué libro les propondría para la lectura de este mes. Procuro en todo momento que su lectura les pueda interesar, aunque no siempre acierto, y procuro también que sea más o menos actual, por eso de estar al día. Pero no acababa de decidirme: no lo tenía claro. Y buscando libro en casa, mi vista reparó en ese estante en el que tengo mis “preferidos”: eso libros que releo, que regalo, esos que no presto. Allí están Cien años de soledad, La muerte de Artemio Cruz, Bomarzo, El hereje,… y Sostiene Pereira. ¡Cómo me había gustado cuando lo leí, en 1996, hace ya casi 20 años.
Así que lo recuperé, cual clásico, y se lo propuse para la siguiente reunión.
Esta vez sí, había acertado plenamente: les encantó a todas esta historia contada por un narrador que alude al relato que Pereira hace de los hechos, como si fuera una declaración policial con la reiteración de ese “Sostiene”.
Estamos en Lisboa, en 1938. En esta situación se conocen los tres personajes que constituyen un triángulo: Pereira, hombre mayor, viudo, con problemas de salud, traductor de libros de escritores franceses del siglo XIX, católico y periodista le ofrece a Monteiro Rossi, un joven idealista italiano, la posibilidad de realizar necrológicas anticipadas para el suplemento cultural. Y es en este punto donde la tranquila y rutinaria vida de Pereira se empieza a complicar, pues no acaba de entender cómo ese chico le escribe textos impublicables dadas las referencias antifascistas que hace, aunque empieza a tener claro que es debido a la influencia de su novia Marta, quien afirma: “Nosotros no hacemos la crónica, señor Pereira, eso es lo que nos gustaría que entendiera, nosotros vivimos la Historia”
Junto a él, dos personajes más van ayudarle a despertar de su letargo: el doctor Cardoso –“dice que se está despertando mi yo hegemónico” o el padre Antonio- “las personas nos influyen, suele ocurrir”.
“Usted es un intelectual, diga lo que está pasando en Europa, exprese su libre pensamiento, en suma, haga usted algo” y su vida cambió, quizá, porque Pereira se dio cuenta que no es ético mantenerse neutral o tratar de vivir cómo si nada ocurriera a su alrededor, cuando estaba gobernando Salazar, cuando España estaba inmersa en una guerra civil o cuando a los judíos se les perseguía.
En la reunión, a una de las tertulianas este personaje le recordó una película protagonizada por Charles Laughton, Esta tierra es mía, quién sufre un proceso parecido.
O libro ‘’La tumba de Aurora K’’ do autor Pedro Riera, trata diversos temas durante o transcurso da novela. Céntrase bastante na personalidade e na forma de pensar do personaxe principal, é dicir, da protagonista Anna Pekar. Esta rapaza emprende unha aventura xunto seu pai coa fin de descubrir o pasado da súa familia. Nesa busca atopará unha verdade que fará que se cuestione toda a súa vida, ata o punto el punto de non saber quen é ela realmente, de onde é nin de onde vén.
Durante a reunión, as opinións que se expresaron foron bastante diverxentes. Como sempre, a algúns gustoulles máis cá outros, incluíndo a aqueles aos que “non lles pareceu interesante”, “non entendín nada” ou lles pareceu “un pouco rollo”. Porén, todos chegaron á conclusión de que tratan temas importantísimos como son o racismo, a adolescencia, as amizades, a familia, as guerras e todo o que as acompaña, os réximenes totalitarios…
En resumo, un libro muy completo, interesante e, ao mesmo tempo, un punto didáctico.
En ese deambular por una de las librerías que frecuento, vi en una de los expositores esta Historia estúpida de la Literatura. Llevada por mi deformación profesional, suelo comprar libros que traten de libros, de la lectura o, como en este caso, de la historia de la literatura.
Estuvo el tal libro olvidado en la mesa del salón esperando turno. Pasaron días hasta que una noche, ya de retirada, lo cogí con el vano deseo de que me ayudara a conciliar el sueño. ¡Craso error! Comencé su lectura por el principio: “El tema del ventilador en la poesía española” y con él comenzaron mis carcajadas que no pararon- más que para tomar aire entre y secarme las lágrimas- hasta llegar al final con “Cómo ser un poeta japonés”. Es obvio que el sueño no lo concilié, pero también tuve claro que se lo propondría a mis compas del club de lectura.
Quizá porque estamos faltos de libros de HUMOR, quizá porque en las facultades solo aprendes a venerar a los clásicos, quizá porque estoy harta de esos comentarios de texto tan sesudos y diseccionadores en los que convertimos las clases de literatura, quizá… por todo ello y más me entusiasmó este libro en el que , inevitablemente, nos vemos reflejados.
Meses más tarde, les hice entrega de esta lectura sin desvelarles el porqué de mi elección y, aprovechando que estábamos en carnaval, ¡qué mejor regalo para ese descanso que la administración nos deja a los docentes por este mes de febrero! Esperaba con ansia la reunión para conocer qué les había parecido. No hube de esperar mucho: en los cambios de clase y en esos encuentros efímeros por los pasillos , en el café o en la biblioteca, cada una de ellas ya comentaba lo que le iba pareciendo aquel capítulo que decía…
En fin, había acertado. A todas les había encantado este repaso por la historia de la literatura, este buen saber hacer e imitar cada género, cada estilo de escritores bien diferentes y de todos los tiempos. Eso sí, percibimos que Quevedo o Valle Inclán se habían librado de esa visión distanciada e irónica de este objeto que es el mundo de la literatura.
Pero no se engañe el lector, para poder saborearlo es necesario tener un conocimiento de todas y cada una de esas obras a las que imita o de sus autores. Y no esperen de mí una deconstrucción del libro: cómprenlo, léanlo y disfrútenlo como lo hemos hecho nosotras y, sobre todo, no estaría de más que se recomendase en las facultades de Filología del mundo hispano.
Y para ir abriendo boca, aquí les dejamos unos entrantes, con permiso de su autor:
Parece incrible que esta novela xuvenil, publicada en 1967 por Susan E. Hinton , siga a ter tanto éxito entre os lectores de 3º ESO e que os conmova tanto. A ambientación nunha cidade norteamericana parece moi afastada da súa realidade cotiá, pero as vivencias dos adolescentes, especialmente a do protagonista, calan entre os lectores desta idade como se fosen moito máis contemporáneas do que son e o mundo imaxinado máis próximo do que parece.
O enfrontamento entre bandas rivais mantén a súa atención desde as primeiras páxinas da novela, pero son o percorrido persoal do protagonista, o punto de vista da narración, a relación de amizade entre os membros do grupo, o desenlace da historia… os que manteñen enganchados por completo a estes lectores adolescentes.
O visionado da película pecha un universo recreado previamente pola súa lectura individual. A comunicación da experiencia lectora e o intercambio de opinións na xuntanza posterior enriquecen esa experiencia silenciosa, privada e interior de cada un deles.
O resultado foi sorprendente, os comentarios novidosos. Enviaron reseñas ao blog da biblioteca “Temos conto dabondo” onde tamén aparece un enlace á película dirixida por Coppola cunha banda sonora que lles gustou moitísimo.
Se unha das finalidades da literatura é espertar emocións nos lectores, esta novela cumpre o seu obxectivo sobradamente despois de 49 anos da súa publicación: bágoas, rabia e risas afloraron nestes rapaces que gozaron de cada unha das súas páxinas.
Unha historia, dúas, moitas historias nunha, os membros máis cativos das Estantigas non sabían como calificar este libro de aventuras chamado As andainas de Pedro Chosco. E non debe extrañarnos, porque cando os mitos entran na nosa vida, o tempo e o espacio distorsiónanse, xa non hai barreiras, e non sabemos dicernir o real do ilusorio: ese é o seu poder e o seu misterio. A natureza salvaxe de Galicia, a pouca que nos van deixando, préstase a tal encantamento, e o resto xorde da imaxinación desbordante dos nenos para os que nada é imposible. Ademais, como non van poder convivir as criaturas fantásticas connosco, se un abuelo as convida a entrar cos seus contos?
Falouse moito de mitos na reunión e, como proba da influencia que a mitoloxía ten na literatura, buscamos outras portadas, ademais da do noso libro, nas que apareceran os nomes dalgunhas criaturas lexendarias. Velaí algún exemplos:
Este libro cóntanos a historia de tres estudantes-Adela, Luc e Nico- que tiñan serios problemas coas matemáticas. Despois do último exame suspenso, o seu profesor- Felipe romeu- deulles unha segunda oportunidade; pero nesta ocasión propúxolles un xogo: adiviñar quen era o suposto asasino do profesor. Ao día seguinte, preséntase o seu profesor envolto en sangue, explicándolles que lle dispararon de verdade e que tiñan que deter ao culpable antes de que se escapase. Finalmente, as pistas guíanlles até a súa escola e descobren ao asasino. Este libro descóbrenos que as matemáticas non son tan difíciles, pois pode chegar a ser un xogo moi divertido. É un libro moi entretido pois podedes tentar facer cada problema ou xogo de enxeño que alí aparece.
Por Dayanna
Coñecedes o programa Órbita Laika que emite a TVE2? Pasádeos por alí e veredes cousas como esta:
El libro propuesto para esta ocasión ha sido un ensayo del filósofo Michel Serres. Siempre leemos ficción en los clubs de lectura y quizá ya era hora de cambiar de género y de tema.
En 123 páginas, el autor hace un repaso al mundo al que le está tocando vivir a todas las denominadas “pulgarcitas”, es decir, a todos esos jóvenes que usan permanentemente sus móviles inteligentes y que ya pueblan nuestras aulas.
Sabía que este libro traería consigo una animada reunión y así fue. En un momento en el que hay posturas tan contrapuestas sobre el uso y disfrute, en los centros educativos, de dichos aparatos, la discusión estaba servida.
Entre otras cosas, porque el escritor realiza una comparación entre el tiempo que a nosotros nos ha tocado vivir y el tiempo en el que estos jóvenes están viviendo. Hace un descripción de ellos- occidentales- “ Ella o él admira únicamente una naturaleza como la Arcadia, la del ocio o el turismo. Vive en la ciudad (…) habita un mundo más lleno. Aquí su esperanza de vida se acerca a los ochenta (…) ya no conocen, ni las mismas edades de la vida, ni el mismo matrimonio, ni la misma transmisión de bienes (…) ni él ni ella han conocido la guerra (…) estos chicos habitan lo virtual”, en resumen, los/las pulgarcitos/-as no perciben la vida como la percibimos los adultos.
Tampoco se escapan a sus críticas la escuela, la sociedad que los mayores hemos forjado para estos jóvenes. Y a pesar de todo, este libro destila optimismo, tanto que a él “me gustaría tener dieciocho años, la edad de Pulgarcita y de Pulgarcito, porque hay que rehacerlo todo otra vez, está todo por inventar.”
En nuestra larga diatriba salieron asuntos como: la falta de respuestas, el aislamiento social y físico que puede acarrear el estar hiperconectado, cómo serán sus relaciones y su futuro o el hecho de que su contexto espacio-temporal como profesor de una universidad americana y el nuestro poco o nada tienen que ver.
Nuestro papel como docentes con la llegada de internet está cambiando y seguro que no se parecerá en nada al que en los últimos dos siglos estábamos repitiendo: ya no somos proveedores de conocimientos, sino que pasamos a ser mediadores que tendremos que enseñar estrategias, procedimientos para aprender a aprender en esta sociedad en cambio permanente. Pero nosotros también sabemos que información, conocimiento y saber son cosas distintas y quizá aquí es donde radique nuestra labor. Labor para la que se necesita TIEMPO.